Ұлан ауданының тарихи мекендері: Аблайкит қорғаны

Егер сіз күтпеген қызықты оқиғаға куә болып жатсаңыз, редакциямызға хабарласып +7 777 742 49 37 Whatsapp нөміріне жазуыңызға болады.

Қызықты оқиғаларды ең көп жіберген оқырмандарымыз айдың соңында сыйақы алады

USD

330.78

EUR

387.31

RUB

5.32

CNY

51.52

Алтын

1298,90 USD

Мұнай

75,86 USD

ru

Туризм

Ұлан ауданының тарихи мекендері: Аблайкит қорғаны

0

230

Шығысымыздағы Ұлан ауданы - тарихқа бай өлке. Бұл жердің тарихи сыры 16-17 ғасырлардың қойнауынан бастау алады. Жоңғар шапқыншылығын да, Ресей патшалығының реформаларын да басынан кешірген киелі мекен. Ол - тарихтың тірі куəсі, талай сырды бойына бүгіп жатқан жер.

Осы уақытқа дейін тарихшы ағаларымыз зерттеп, анықтаған тарихи мекендер туралы бірқатар аңыз-əңгімелер топтамасын оқи отырыңыздар.

Ұлан жеріндегі ірі тарихи мұраның бірі - атақты Аблайкит қорғанының қалдықтары. Бұл қорған Сібе өзенінің бас жағында Алғабас (бұрынғы Түлкібай) ауылына қарама-қарсы бір шақырымдай жерде орналасқан. 

e940ade8b814f4e4b6198068c2e899.jpg

Будда монастрі түріндегі қорғанды 1649-1652 жылдар аралығында қалмақ ханы Аблай Қытай шеберлеріне салғызып, өзінің ордасы еткен. 1654 жылы орыс патшасы Федоров Михайловичтің Қытай империясына жіберген елшісі Федор Иванович Байков осы қорғанда 4 ай бойы Аблайдың қонағы болған. Сол туралы қалдырған жазбалары да бар екен. 

1670 жылы ойрат халықтарының арасындағы ру тартыс кезінде Аблайкиттің қорғаны шамалы бүлінген. Монастрдің сыртқы қоршауының биіктігі 4 метр, ені 3,2 метр, қамалдардың ұзындығы 1000 метр, көлденеңі 500 метр. Қорған архитектуралық ескерткіштер мен храм үйлерден құрылған. Шатырлары Қытай фанзасы тəріздес жұқа таспен жабдықталған.

fe465709f621611ec4aae11ba66992.jpg


Қабырғаларынан 200-ге тарта будда кескіндері табылған. Храмдардың бірінде құдай мүсіндерін қоятын, гүлдермен безендірілген 16 пьедестал болған. Кірпіш күйдіретін үлкен пеш Сібе өзенінің сол жақ жағалауынан табылыпты. Пештің орны Алғабас ауылының төменгі жағында əлі де бар екен. Сол кездегі күйдіріліп жасалған кірпіштердің түсі көгілдір болған жəне де қазіргі біздің қызыл кірпіштен əлдеқайда берік. 

28934d0c5af000d74877f6b21861c5.jpg


1771 жылы қорған əлі де аса қирай қоймаған кезінде мұнда белгілі неміс ғалымы Паллас болған. Қорғанның сол кездегі көрінісі облыстық өлкетану мұражайында бар екен.


9db503d8d5c62e6a3e5dc199667cfc.jpg


Сібе өзені тарихи құжаттарда Аблайкит деп көрсетілген екен. Кейін бұл жерге келіп қоныстанған орыстар Аблайкитка деп атап кеткен. Сол Аблайкиткадан қазіргі Аблакетка сөзі шыққан.

88305b16d4a28fc946b926c409cbfb.jpg




Тарихи мəліметтер Зейнолла Қайсеновтің "Ұлан ауданы туралы тарихи-əдеби очерктері" кітабынан жəне "Ұлан есімі-ұлағат бесігі" анықтамалығынан алынды


Комментарии (0)

Текст сообщения*
Загрузить файл или картинкуПеретащить с помощью Drag'n'drop
Перетащите файлы
Ничего не найдено
Защита от автоматических сообщений
 
Жалпы Өзекті Комментируемое

Бүгін, 17:44

ШҚО полициясы 12 адамды ел аумағынан шығарып жіберді

Бүгін, 16:35

Бұқтырмада көлік жоғалды – ШҚО

Бүгін, 16:30

Балаларымыз не ойнап, не көріп жүр?

Бүгін, 15:35

Найзағай, бұршақ. 10 маусымға ауа-райы болжамы

Бүгін, 15:29

Вакцина алғандар «жасыл» статусқа ие болды

Бүгін, 15:27

Санитарлық нормаларды бұзған 13 жағдай тіркелді - ШҚО

Бүгін, 15:08

1996 жыл: тәуелсіздіктің бесжылдық белесі

Бүгін, 14:44

ШҚО-да өткен тәулікте төрт өрт оқиғасы тіркелді

Бүгін, 14:31

Шығыстың өрт сөндірушілері үздіктер қатарында

Бүгін, 14:29

Шілдеде неше күн демаламыз?

Бүгін, 12:22

Өскемен аудандарының бірінде су өшеді

Бүгін, 11:26

«Вакцина алып, лотереяға қатыс!». Семейдегі емхана тұрғындарды екпе алуға шақырып жатыр

Бүгін, 10:33

Семейде тағы жол апаты: жаяу жүргінші көз жұмды

Бүгін, 09:44

Өскеменде "Magnum" филиалы ашылады

Бүгін, 09:39

Вакцинация туралы сайт іске қосылды - Өскемен

Бүгін, 09:27

ШҚО-да бір күнде 90-нан астам шетелдік азамат жауапкершілікке тартылды

Бүгін, 08:00

ШҚО-да коронавирус жұқтырған 65 адам анықталды

08.06.21, 21:19

"БИПЭК АВТО - АЗИЯ АВТО" қызметкерлері еңбекақыларын алады

08.06.21, 17:30

"Жастар – Отанға..." бағдарламасы бекітілді – ШҚО

08.06.21, 17:18

Қасым Қайсенов кентіндегі мешіт ҚМДБ-ның қарамағына өтті - Ұлан

Еще

06.06.18, 11:55

ШҚО-да менингитке шалдыққан балалар жазылып шықты

30.04.20, 09:09

ШҚО коронавирустың екінші толқынына дайындалуда

29.09.20, 10:45

COVID-19: Өткен аптада ШҚО-да қайтыс болған науқастарға қатысты мәлімет шықты

10.12.11, 18:00

Қалбатауда өнер мектебінің жаңа ғимараты ашылды

12.02.19, 05:03

Өскеменде автобус бірнеше жеңіл көлікпен соқтығысты

30.04.20, 15:00

Өскеменде 10 қабатты үйден құлаған керамогранит оқушының үстіне түскен

30.04.20, 09:32

4 мамырдан бастап кімдер жұмысқа шыға алады?

30.04.20, 06:31

ШҚО-да суға кеткен жігіттің денесі табылды

29.09.20, 07:45

Өскеменде тағы бір трамвай жаңартылды

20.12.11, 18:00

Отаныңа опасыздық жасауға болмайды

03.11.20, 15:45

ШҚО-дағы еріктілер өмірлік қиын жағдайға тап болған отбасыларға көмектесті

03.11.20, 10:15

ШҚО-да билеті бар 50 шақты адам ұшаққа отырғызылмады

30.04.20, 07:41

Коронавирус: тағы 68 науқас тіркелді

03.12.20, 18:23

Кезекте тұрған 20 отбасы баспаналы болды - Катонқарағай (ФОТО)

02.12.20, 11:16

Аягөз ауданында дене шынықтыру-сауықтыру кешені ашылды (фоторепортаж)

03.07.20, 10:59

Асық технологиясын қолданатын Зайсандағы балабақша (Фоторепортаж)

16.06.20, 14:15

Арақ пен темекіден бас тартқан 60 үйлі ауыл бар – ШҚО (Фоторепортаж)

03.12.20, 18:26

Қосағаш пен Бидайықта "Электронды қызмет көрсету орталығы" ашылды - Аягөз (Фоторепортаж)

03.12.20, 17:38

Даниал Ахметов 30 отбасына пәтер кілтін табыстады (Фоторепортаж)

03.04.19, 05:59

Кеңсе менеджерінен қарағанда мүсіншінің жұмысы әлдеқайда қызықты - Мейрам Баймуханов

Бүгін, 17:44

ШҚО полициясы 12 адамды ел аумағынан шығарып жіберді

Бүгін, 16:35

Бұқтырмада көлік жоғалды – ШҚО

Бүгін, 16:30

Балаларымыз не ойнап, не көріп жүр?

Бүгін, 15:35

Найзағай, бұршақ. 10 маусымға ауа-райы болжамы

Бүгін, 15:29

Вакцина алғандар «жасыл» статусқа ие болды

Бүгін, 15:27

Санитарлық нормаларды бұзған 13 жағдай тіркелді - ШҚО

Бүгін, 15:08

1996 жыл: тәуелсіздіктің бесжылдық белесі

Бүгін, 14:44

ШҚО-да өткен тәулікте төрт өрт оқиғасы тіркелді

Бүгін, 14:31

Шығыстың өрт сөндірушілері үздіктер қатарында

Бүгін, 14:29

Шілдеде неше күн демаламыз?

Бүгін, 12:22

Өскемен аудандарының бірінде су өшеді

Бүгін, 11:26

«Вакцина алып, лотереяға қатыс!». Семейдегі емхана тұрғындарды екпе алуға шақырып жатыр

Бүгін, 10:33

Семейде тағы жол апаты: жаяу жүргінші көз жұмды

Бүгін, 09:44

Өскеменде "Magnum" филиалы ашылады

Бүгін, 09:39

Вакцинация туралы сайт іске қосылды - Өскемен

Бүгін, 09:27

ШҚО-да бір күнде 90-нан астам шетелдік азамат жауапкершілікке тартылды

Бүгін, 08:00

ШҚО-да коронавирус жұқтырған 65 адам анықталды

08.06.21, 21:19

"БИПЭК АВТО - АЗИЯ АВТО" қызметкерлері еңбекақыларын алады

08.06.21, 17:30

"Жастар – Отанға..." бағдарламасы бекітілді – ШҚО

08.06.21, 17:18

Қасым Қайсенов кентіндегі мешіт ҚМДБ-ның қарамағына өтті - Ұлан

E-MAIL ХАБАРЛАНДЫРУ: