Ұлан ауданының тарихи мекендері: Аблайкит қорғаны

Егер сіз күтпеген қызықты оқиғаға куә болып жатсаңыз, редакциямызға хабарласып +7 777 742 49 37 Whatsapp нөміріне жазуыңызға болады.

Қызықты оқиғаларды ең көп жіберген оқырмандарымыз айдың соңында сыйақы алады

USD

330.78

EUR

387.31

RUB

5.32

CNY

51.52

Алтын

1298,90 USD

Мұнай

75,86 USD

ru

Туризм

Ұлан ауданының тарихи мекендері: Аблайкит қорғаны

0

451

Шығысымыздағы Ұлан ауданы - тарихқа бай өлке. Бұл жердің тарихи сыры 16-17 ғасырлардың қойнауынан бастау алады. Жоңғар шапқыншылығын да, Ресей патшалығының реформаларын да басынан кешірген киелі мекен. Ол - тарихтың тірі куəсі, талай сырды бойына бүгіп жатқан жер.

Осы уақытқа дейін тарихшы ағаларымыз зерттеп, анықтаған тарихи мекендер туралы бірқатар аңыз-əңгімелер топтамасын оқи отырыңыздар.

Ұлан жеріндегі ірі тарихи мұраның бірі - атақты Аблайкит қорғанының қалдықтары. Бұл қорған Сібе өзенінің бас жағында Алғабас (бұрынғы Түлкібай) ауылына қарама-қарсы бір шақырымдай жерде орналасқан. 

e940ade8b814f4e4b6198068c2e899.jpg

Будда монастрі түріндегі қорғанды 1649-1652 жылдар аралығында қалмақ ханы Аблай Қытай шеберлеріне салғызып, өзінің ордасы еткен. 1654 жылы орыс патшасы Федоров Михайловичтің Қытай империясына жіберген елшісі Федор Иванович Байков осы қорғанда 4 ай бойы Аблайдың қонағы болған. Сол туралы қалдырған жазбалары да бар екен. 

1670 жылы ойрат халықтарының арасындағы ру тартыс кезінде Аблайкиттің қорғаны шамалы бүлінген. Монастрдің сыртқы қоршауының биіктігі 4 метр, ені 3,2 метр, қамалдардың ұзындығы 1000 метр, көлденеңі 500 метр. Қорған архитектуралық ескерткіштер мен храм үйлерден құрылған. Шатырлары Қытай фанзасы тəріздес жұқа таспен жабдықталған.

fe465709f621611ec4aae11ba66992.jpg


Қабырғаларынан 200-ге тарта будда кескіндері табылған. Храмдардың бірінде құдай мүсіндерін қоятын, гүлдермен безендірілген 16 пьедестал болған. Кірпіш күйдіретін үлкен пеш Сібе өзенінің сол жақ жағалауынан табылыпты. Пештің орны Алғабас ауылының төменгі жағында əлі де бар екен. Сол кездегі күйдіріліп жасалған кірпіштердің түсі көгілдір болған жəне де қазіргі біздің қызыл кірпіштен əлдеқайда берік. 

28934d0c5af000d74877f6b21861c5.jpg


1771 жылы қорған əлі де аса қирай қоймаған кезінде мұнда белгілі неміс ғалымы Паллас болған. Қорғанның сол кездегі көрінісі облыстық өлкетану мұражайында бар екен.


9db503d8d5c62e6a3e5dc199667cfc.jpg


Сібе өзені тарихи құжаттарда Аблайкит деп көрсетілген екен. Кейін бұл жерге келіп қоныстанған орыстар Аблайкитка деп атап кеткен. Сол Аблайкиткадан қазіргі Аблакетка сөзі шыққан.

88305b16d4a28fc946b926c409cbfb.jpg




Тарихи мəліметтер Зейнолла Қайсеновтің "Ұлан ауданы туралы тарихи-əдеби очерктері" кітабынан жəне "Ұлан есімі-ұлағат бесігі" анықтамалығынан алынды


Комментарии (0)

Текст сообщения*
Загрузить файл или картинкуПеретащить с помощью Drag'n'drop
Перетащите файлы
Ничего не найдено
Защита от автоматических сообщений
 
Жалпы Өзекті Комментируемое

Бүгін, 16:24

ШҚО-да тұрақсыз ауа райы сақталады

Бүгін, 12:37

Күршімдегі паромның жұмысы ұзартылды

Бүгін, 11:30

Голливудтың 2021 жылы билеті ең көп сатылған фильмі анықталды

Бүгін, 11:23

Әлем 2022 жылы пандемиядан біржола «құтылуы» мүмкін

Бүгін, 11:13

ШҚО Көпсалалы Онкология және Хирургия орталығында ашық есік күні өтті

Бүгін, 10:13

«Трактор» «таптап» кетті

Бүгін, 09:51

Семейдегі пойыздардың бірінде жолаушыны зорламақ болған

Бүгін, 09:08

Жұмысынан айырылған 100 мың адам әлеуметтік төлем алды

26.12.21, 18:10

Семей 23 млн теңгеге шырша сатып алды: Әкімдік жұрттың сынына жауап берді

26.12.21, 17:51

ШҚО-да жол апаты адам өліміне әкеліп соқты

26.12.21, 16:15

Семейде 64 шақырым жолға асфальт төселеді

26.12.21, 15:42

Келесі жылы 13 ойын алаңын жасаймыз – Семей әкімі

26.12.21, 14:19

Өскемен мен Алматы арасындағы жол жабылды

26.12.21, 11:49

Тарбағатай тұрғынынан мылтық тәркіленді

26.12.21, 10:15

Өскеменде жеті балабақша ашылды

26.12.21, 09:09

Өскеменде алдағы үш жыл ішінде бес мектеп ашылады

25.12.21, 16:11

ШҚО-да 12 үйдің балконы өртенді

25.12.21, 15:50

Глубокое ауданының әкімі орынбасары жемқорлық жасағаны үшін қызметінен кетті

25.12.21, 14:08

ШҚО-да 200-ден астам адамның жеке куәліксіз жүргені анықталды

25.12.21, 12:02

ШҚО: 25-27 желтоқсан аралығында қар көшкіні қауіп төндіреді

Еще

06.06.18, 11:55

ШҚО-да менингитке шалдыққан балалар жазылып шықты

29.09.20, 10:45

COVID-19: Өткен аптада ШҚО-да қайтыс болған науқастарға қатысты мәлімет шықты

30.04.20, 09:09

ШҚО коронавирустың екінші толқынына дайындалуда

10.12.11, 18:00

Қалбатауда өнер мектебінің жаңа ғимараты ашылды

12.02.19, 05:03

Өскеменде автобус бірнеше жеңіл көлікпен соқтығысты

30.04.20, 15:00

Өскеменде 10 қабатты үйден құлаған керамогранит оқушының үстіне түскен

30.04.20, 06:31

ШҚО-да суға кеткен жігіттің денесі табылды

30.04.20, 09:32

4 мамырдан бастап кімдер жұмысқа шыға алады?

03.11.20, 15:45

ШҚО-дағы еріктілер өмірлік қиын жағдайға тап болған отбасыларға көмектесті

20.12.11, 18:00

Отаныңа опасыздық жасауға болмайды

29.09.20, 07:45

Өскеменде тағы бір трамвай жаңартылды

03.11.20, 10:15

ШҚО-да билеті бар 50 шақты адам ұшаққа отырғызылмады

30.04.20, 07:41

Коронавирус: тағы 68 науқас тіркелді

02.12.20, 11:16

Аягөз ауданында дене шынықтыру-сауықтыру кешені ашылды (фоторепортаж)

03.12.20, 18:23

Кезекте тұрған 20 отбасы баспаналы болды - Катонқарағай (ФОТО)

03.07.20, 10:59

Асық технологиясын қолданатын Зайсандағы балабақша (Фоторепортаж)

03.12.20, 18:26

Қосағаш пен Бидайықта "Электронды қызмет көрсету орталығы" ашылды - Аягөз (Фоторепортаж)

16.06.20, 14:15

Арақ пен темекіден бас тартқан 60 үйлі ауыл бар – ШҚО (Фоторепортаж)

03.04.19, 05:59

Кеңсе менеджерінен қарағанда мүсіншінің жұмысы әлдеқайда қызықты - Мейрам Баймуханов

03.12.20, 17:38

Даниал Ахметов 30 отбасына пәтер кілтін табыстады (Фоторепортаж)

Бүгін, 16:24

ШҚО-да тұрақсыз ауа райы сақталады

Бүгін, 12:37

Күршімдегі паромның жұмысы ұзартылды

Бүгін, 11:30

Голливудтың 2021 жылы билеті ең көп сатылған фильмі анықталды

Бүгін, 11:23

Әлем 2022 жылы пандемиядан біржола «құтылуы» мүмкін

Бүгін, 11:13

ШҚО Көпсалалы Онкология және Хирургия орталығында ашық есік күні өтті

Бүгін, 10:13

«Трактор» «таптап» кетті

Бүгін, 09:51

Семейдегі пойыздардың бірінде жолаушыны зорламақ болған

Бүгін, 09:08

Жұмысынан айырылған 100 мың адам әлеуметтік төлем алды

26.12.21, 18:10

Семей 23 млн теңгеге шырша сатып алды: Әкімдік жұрттың сынына жауап берді

26.12.21, 17:51

ШҚО-да жол апаты адам өліміне әкеліп соқты

26.12.21, 16:15

Семейде 64 шақырым жолға асфальт төселеді

26.12.21, 15:42

Келесі жылы 13 ойын алаңын жасаймыз – Семей әкімі

26.12.21, 14:19

Өскемен мен Алматы арасындағы жол жабылды

26.12.21, 11:49

Тарбағатай тұрғынынан мылтық тәркіленді

26.12.21, 10:15

Өскеменде жеті балабақша ашылды

26.12.21, 09:09

Өскеменде алдағы үш жыл ішінде бес мектеп ашылады

25.12.21, 16:11

ШҚО-да 12 үйдің балконы өртенді

25.12.21, 15:50

Глубокое ауданының әкімі орынбасары жемқорлық жасағаны үшін қызметінен кетті

25.12.21, 14:08

ШҚО-да 200-ден астам адамның жеке куәліксіз жүргені анықталды

25.12.21, 12:02

ШҚО: 25-27 желтоқсан аралығында қар көшкіні қауіп төндіреді

E-MAIL ХАБАРЛАНДЫРУ: