Ұлан ауданының тарихи мекендері: Аблайкит қорғаны

Егер сіз күтпеген қызықты оқиғаға куә болып жатсаңыз, редакциямызға хабарласып +7 777 742 49 37 Whatsapp нөміріне жазуыңызға болады.

Қызықты оқиғаларды ең көп жіберген оқырмандарымыз айдың соңында сыйақы алады

USD

330.78

EUR

387.31

RUB

5.32

CNY

51.52

Алтын

1298,90 USD

Мұнай

75,86 USD

ru

Туризм

Ұлан ауданының тарихи мекендері: Аблайкит қорғаны

0

624

Шығысымыздағы Ұлан ауданы - тарихқа бай өлке. Бұл жердің тарихи сыры 16-17 ғасырлардың қойнауынан бастау алады. Жоңғар шапқыншылығын да, Ресей патшалығының реформаларын да басынан кешірген киелі мекен. Ол - тарихтың тірі куəсі, талай сырды бойына бүгіп жатқан жер.

Осы уақытқа дейін тарихшы ағаларымыз зерттеп, анықтаған тарихи мекендер туралы бірқатар аңыз-əңгімелер топтамасын оқи отырыңыздар.

Ұлан жеріндегі ірі тарихи мұраның бірі - атақты Аблайкит қорғанының қалдықтары. Бұл қорған Сібе өзенінің бас жағында Алғабас (бұрынғы Түлкібай) ауылына қарама-қарсы бір шақырымдай жерде орналасқан. 

e940ade8b814f4e4b6198068c2e899.jpg

Будда монастрі түріндегі қорғанды 1649-1652 жылдар аралығында қалмақ ханы Аблай Қытай шеберлеріне салғызып, өзінің ордасы еткен. 1654 жылы орыс патшасы Федоров Михайловичтің Қытай империясына жіберген елшісі Федор Иванович Байков осы қорғанда 4 ай бойы Аблайдың қонағы болған. Сол туралы қалдырған жазбалары да бар екен. 

1670 жылы ойрат халықтарының арасындағы ру тартыс кезінде Аблайкиттің қорғаны шамалы бүлінген. Монастрдің сыртқы қоршауының биіктігі 4 метр, ені 3,2 метр, қамалдардың ұзындығы 1000 метр, көлденеңі 500 метр. Қорған архитектуралық ескерткіштер мен храм үйлерден құрылған. Шатырлары Қытай фанзасы тəріздес жұқа таспен жабдықталған.

fe465709f621611ec4aae11ba66992.jpg


Қабырғаларынан 200-ге тарта будда кескіндері табылған. Храмдардың бірінде құдай мүсіндерін қоятын, гүлдермен безендірілген 16 пьедестал болған. Кірпіш күйдіретін үлкен пеш Сібе өзенінің сол жақ жағалауынан табылыпты. Пештің орны Алғабас ауылының төменгі жағында əлі де бар екен. Сол кездегі күйдіріліп жасалған кірпіштердің түсі көгілдір болған жəне де қазіргі біздің қызыл кірпіштен əлдеқайда берік. 

28934d0c5af000d74877f6b21861c5.jpg


1771 жылы қорған əлі де аса қирай қоймаған кезінде мұнда белгілі неміс ғалымы Паллас болған. Қорғанның сол кездегі көрінісі облыстық өлкетану мұражайында бар екен.


9db503d8d5c62e6a3e5dc199667cfc.jpg


Сібе өзені тарихи құжаттарда Аблайкит деп көрсетілген екен. Кейін бұл жерге келіп қоныстанған орыстар Аблайкитка деп атап кеткен. Сол Аблайкиткадан қазіргі Аблакетка сөзі шыққан.

88305b16d4a28fc946b926c409cbfb.jpg




Тарихи мəліметтер Зейнолла Қайсеновтің "Ұлан ауданы туралы тарихи-əдеби очерктері" кітабынан жəне "Ұлан есімі-ұлағат бесігі" анықтамалығынан алынды


Комментарии (0)

Текст сообщения*
Загрузить файл или картинкуПеретащить с помощью Drag'n'drop
Перетащите файлы
Ничего не найдено
Защита от автоматических сообщений
 
Жалпы Өзекті Комментируемое

Бүгін, 17:49

Өскеменде жоғалып кеткен бала аман-есен табылды

Бүгін, 16:18

ШҚО-да көпбалалы отбасындағы бүлдіршіндерге оқу құралдары табысталды

Бүгін, 15:48

Мемлекеттік рәміздерді қорлағандарға айыппұл мөлшері 9,5 млн теңге болмақ

Бүгін, 15:01

Шығыстың спортшысы Ислам ынтымақтастық ойындарында қола жүлде алды

Бүгін, 14:39

Жаңа асфальт жаңбырдан кейін ойылып кетті – Өскемен

Бүгін, 14:32

Елімізде оқу жылы 31 мамырға дейін ұзартылды

Бүгін, 14:12

Ертіске тағы бір адам "кетті" – Өскемен

Бүгін, 14:09

Биыл 7 айда 1 491 есірткі қылмысы тіркелген – ІІМ

Бүгін, 12:27

Аптаның ортасында күн суытады – ШҚО

Бүгін, 11:16

Өскеменде жоғалған баланы әлі іздестіріп жатыр

Бүгін, 11:09

Өскеменде Happy children марафоны өтеді

Бүгін, 10:29

Буров көшесінде көлік қозғалысы шектелді - Өскемен

Бүгін, 09:00

Өскеменде аутизммен ауыратын 12 жастағы балаға іздеу жарияланды

Бүгін, 08:55

Бір тәулікте коронавирустың 930 жағдайы анықталды

14.08.22, 18:03

Қазақстанда дәрігерді үйге шақырмауды ұсынды

14.08.22, 17:14

15 тамызда республиканың бірқатар өңірінде қатты ыстық болады

14.08.22, 16:40

Тарбағатай ауданының дәрігерлері Израиль мен Литвада тағылымдамадан өткен

14.08.22, 15:04

Премьер-министр мектеп формасының бағасына қатысты тапсырма берді

14.08.22, 14:42

Жол қауіпсіздігі – жанның амандығы

14.08.22, 13:30

Қазақстанда КВИ жұқтырған науқастардың саны азайып келеді

Еще

06.06.18, 11:55

ШҚО-да менингитке шалдыққан балалар жазылып шықты

29.09.20, 10:45

COVID-19: Өткен аптада ШҚО-да қайтыс болған науқастарға қатысты мәлімет шықты

30.04.20, 09:09

ШҚО коронавирустың екінші толқынына дайындалуда

10.12.11, 18:00

Қалбатауда өнер мектебінің жаңа ғимараты ашылды

30.04.20, 06:31

ШҚО-да суға кеткен жігіттің денесі табылды

12.02.19, 05:03

Өскеменде автобус бірнеше жеңіл көлікпен соқтығысты

30.04.20, 15:00

Өскеменде 10 қабатты үйден құлаған керамогранит оқушының үстіне түскен

30.04.20, 09:32

4 мамырдан бастап кімдер жұмысқа шыға алады?

03.11.20, 15:45

ШҚО-дағы еріктілер өмірлік қиын жағдайға тап болған отбасыларға көмектесті

20.12.11, 18:00

Отаныңа опасыздық жасауға болмайды

29.09.20, 07:45

Өскеменде тағы бір трамвай жаңартылды

03.07.20, 10:59

Асық технологиясын қолданатын Зайсандағы балабақша (Фоторепортаж)

03.11.20, 10:15

ШҚО-да билеті бар 50 шақты адам ұшаққа отырғызылмады

30.04.20, 07:41

Коронавирус: тағы 68 науқас тіркелді

02.12.20, 11:16

Аягөз ауданында дене шынықтыру-сауықтыру кешені ашылды (фоторепортаж)

03.12.20, 18:23

Кезекте тұрған 20 отбасы баспаналы болды - Катонқарағай (ФОТО)

16.06.20, 14:15

Арақ пен темекіден бас тартқан 60 үйлі ауыл бар – ШҚО (Фоторепортаж)

03.12.20, 18:26

Қосағаш пен Бидайықта "Электронды қызмет көрсету орталығы" ашылды - Аягөз (Фоторепортаж)

03.12.20, 17:38

Даниал Ахметов 30 отбасына пәтер кілтін табыстады (Фоторепортаж)

03.04.19, 05:59

Кеңсе менеджерінен қарағанда мүсіншінің жұмысы әлдеқайда қызықты - Мейрам Баймуханов

Бүгін, 17:49

Өскеменде жоғалып кеткен бала аман-есен табылды

Бүгін, 16:18

ШҚО-да көпбалалы отбасындағы бүлдіршіндерге оқу құралдары табысталды

Бүгін, 15:48

Мемлекеттік рәміздерді қорлағандарға айыппұл мөлшері 9,5 млн теңге болмақ

Бүгін, 15:01

Шығыстың спортшысы Ислам ынтымақтастық ойындарында қола жүлде алды

Бүгін, 14:39

Жаңа асфальт жаңбырдан кейін ойылып кетті – Өскемен

Бүгін, 14:32

Елімізде оқу жылы 31 мамырға дейін ұзартылды

Бүгін, 14:12

Ертіске тағы бір адам "кетті" – Өскемен

Бүгін, 14:09

Биыл 7 айда 1 491 есірткі қылмысы тіркелген – ІІМ

Бүгін, 12:27

Аптаның ортасында күн суытады – ШҚО

Бүгін, 11:16

Өскеменде жоғалған баланы әлі іздестіріп жатыр

Бүгін, 11:09

Өскеменде Happy children марафоны өтеді

Бүгін, 10:29

Буров көшесінде көлік қозғалысы шектелді - Өскемен

Бүгін, 09:00

Өскеменде аутизммен ауыратын 12 жастағы балаға іздеу жарияланды

Бүгін, 08:55

Бір тәулікте коронавирустың 930 жағдайы анықталды

14.08.22, 18:03

Қазақстанда дәрігерді үйге шақырмауды ұсынды

14.08.22, 17:14

15 тамызда республиканың бірқатар өңірінде қатты ыстық болады

14.08.22, 16:40

Тарбағатай ауданының дәрігерлері Израиль мен Литвада тағылымдамадан өткен

14.08.22, 15:04

Премьер-министр мектеп формасының бағасына қатысты тапсырма берді

14.08.22, 14:42

Жол қауіпсіздігі – жанның амандығы

14.08.22, 13:30

Қазақстанда КВИ жұқтырған науқастардың саны азайып келеді

E-MAIL ХАБАРЛАНДЫРУ: