Егер сіз күтпеген қызықты оқиғаға куә болып жатсаңыз, редакциямызға хабарласып +7 777 742 49 37 Whatsapp нөміріне жазуыңызға болады.

 

Қызықты оқиғаларды ең көп жіберген оқырмандарымыз айдың соңында сыйақы алады

50 000 теңге!

2019 жылдың 24 мамырына валюта бағамы

USD

330.78

EUR

387.31

RUB

5.32

CNY

51.52

Алтын

1298,90 USD

Мұнай

75,86 USD

ru

Жаңалықтар

Зайсандағы 130 шақырымдық бәйге. Жолда өлген жануар, мәреге жеткен сегіз және қатаң тексеру

0

4934

«Болғанынан боладысы қызық» болған Зайсан ауданындағы 130 шақырымдық аламан бәйге де мәресіне жетті. Атқұмар азаматтардың ортасында «шынайы жүйрік жабы ма, әлде таза қанды ма» деген даулы сұрақ бар. Бұл әсіресе, 25 шақырмнан төменгі жарыстарда арабы торы мен ағылшын арғымақтарына есесі кетіп жүрген қазақы қанды ат иелерін көп мазалайтын сұрақ болатын. Осы даудың жетегінде жүрген зайсандық азаматтардың ойына Елбасының «Ұлы даланың жеті қыры» деген мақаласы тұздық болыпты. Сонымен әлеуметтік желі арқылы алыс-жуыққа сәлем айтып, жар салды.

 

Бір қызығы бұл жарысқа атағы жер жарған айтулы тұлпарлар келген жоқ. Бәлкім 130 шақырымға жүрегі дауаламаса керек. Тек Ақтаудан келген ақ байтал ғана ел назарын өзіне аударды. Атқұмар азаматтар мен жылқы танитын көнекөз ақсақалдардың көбі пәленбай мың шақырым жол басып келген жүйрікке көбірек көз сүзіп жатты.

 

Шабандоздар қатаң тексеруден өтті

 

 

Таңбозынан айтулы аламанға көз тіккен жұрт Зайсан қаласынан 30 шақырым қашықтықтағы Сәтпай ауылының маңына жиылды. Сол жерге бірнеше киіз үй тіккен ұйымдастырушылар, ат шабатын жолды аудандық әкімдіктің көмегімен алдын ала реттеп қойыпты.

 

Бәйге шарты бойынша әрбір шабандоз 18 жастан асқан болуы керек. Осы қағида бойынша ұйымдастырушылар ең әуелі алыс-жуықтан келген 33 шабандозды бір-бірлеп жеке куәлігі арқылы ел алдынан қадағалап тұрып тексеріп, өткізіп алды. Сөз біреу: «Бұл ел көлемінде өткізгелі отырған тұңғыш алыс қашықтықтағы аламан. Ешқандай қаралық болмасын. Талапты әрбір қатысушы тең орындасын».

 

Сонымен ақсақалдардың ақ батасымен тақым қысылды. Сауырынан жел ескен дәмелі жүйріктер Зайсан көлін жағалап,  батысқа қарай ауыздық басты. Дүр ете түскен жүйріктер соңынан асықпай аяңдап екі қылаң кетіп барады. Оның бірі Ақжардың «Көк дауылы» болса, екіншісі батыстан келген ақ байтал. Алыстан келген ат қосушы басында бұл дүбірлі аламанға қатысудың өзі мәртебе екенін айтып тұрған еді. Сол ойын берік ұстап, Зайсанның тастақты жолына жүйрігін қинағысы келмеді ме екен, шабандозынан жүлдеге деген ынта байқамадық. Шіркін мынаның шабысын көрсе ғой деген жылқықұмар жандардың армандары ғана ішінде қайнап жатты.

 

Майқапшағай-Омбы жолының бойымен шапқан жүйріктердің жанкүйерлері бүкіл аттың жүрісін ілесіп жүріп көрді. Бұл біріншіден жанкүйерлер үшін жақсы орай болса, екіншіден жарыстың қаралықсыз өтуіне мүмкіндік берді. Арнайы жол сақшылары мен жедел жәрдем қызметкерлері де  халықпен бірге жүрді. Жарыс жолының 65 шақырымы, яғни тең жартысы Тарбағатай ауданындағы Байтоғас елді мекенімен тұспа-тұс келеді екен. Ұйымдастырушылар сол жерге де арнайы үй тігіп, халықпен шабандоздарға арнап арнайы ас-суын дайындаған. Бірақ жел тақымдардың тамақ ішу-ішпеуі өз еркінде. Тек сол жерге жеткен соң үстіндегі өзіне тиеселі нөмірлі жейдесін шешіп, жаңасын киюі керек.

 

 

Жарыс жолында жан тапсырды

 

 

Жарыс жолының жартысын Ұлан ауданы, Бозанбай ауылынан барған «Желжетпес» атты жүйрік пен Зайсан ауданы Қарабұлақ ауылынан қосылған керітөбел жорға бастап барды. Бірақ қызықтың көкесі қайтар жолда болатын. Байтоғасқа дейінгі аралықты аттардың алды 180 минутта бағындырды. Тек бір ат қана орта жолға жетпей жарыс жолынан шықты. Қалғандары Тарбағатай тауын бөктерлеп, Сайханға қарай сап түзеген еді. Кенет ортаңғы топта жүрген «Айтұмар» есімді зайсандық жүйрік жылдамдық қосты. Қанша дегенмен өз жүйріктерінің көш бастағанына жергілікті жұрт қуанып кеткен еді. Қиқулаған елдің қошеметіне құлақ жымыра шапқан жануар 110 шақырымға дейін көш бастады. Бірақ сол бойы көш бастауға дәрмені жетпеді. Дәл осы кезде Катонқарағайдан келген үш ат бастаған алдыңғы топ қалған аттардан сәт сайын алыстап бара жатқан болатын. Қазақ «көктемде күлік шаппайды, жілік шабады» деп тегін айтпаса керек. Жуанның жіңішкеріп, жіңішкенің үзілетін қараөзек шақтағы шабыс көп аттарға жеңіл тиген жоқ. Уақыт өтіп, жол ұзарған сайын жүйріктердің қатары сирей берді. Катонқарағайдан келген тағы бір жүйрік «Қасқыр торы» алдыңғы топты өкшелеп қалған еді. Артқы тұяғын тас бөліп, тұрасынан қан кеткен жануар мәреге 15 шақырым қалғанда жығылды. Жарыс жолында жан тапсырған жануардың басын кесіп алып кетті. Денесі Зайсанда қалса да, басы Алтай тауының әлдебір биік шынарына ілінетін болды. Айтпақшы, осыдан екі жыл бұрын осы атпен екі қасқыр соғып алыпты иесі. Жалпы бұл бәйге келген жүйріктердің көбі аңға мініп жүрген аттар екенін айрықша атай кеткеніміз ләзім.

 

Желе-жортып келе жатқан топтан тағы бір күрең ат суырылып шығып, алдыңға топқа қарай асыға зымырап келе жатты... Бұл Абай ауданынан келген «Аймаңдай» болатын. Бірақ қозы көш жерге ұзап кеткен алдыңғы топқа жете алмасын білген ат иесі одан әрі қинаған жоқ. Жол жиегінде келе жатқан машинасына қарай бейімделді.

 

Мәре жақындаған сайын, алдыңғы топтағы аттардың арасындағы тартыс та қыза түскен. Алма-кезек алға озып келе жатқан Зайсанның жүйріктері. Тек Катонның үш аты ғана желп етпейді. Тек кекіл қағып аяңдап, арасында бөрі бүлкек пен китің жорғасына салып қана табан аудара берді.

 

Ал Аягөздің «Қазмойыны» мен Зайсан ауданы, Сарытерек ауылының Құлақасқасы» көш бастауға құлшыныс жасап-ақ келеді. Осы орайда құла қасқаның шыдамдылығына таңғалмаған жұрт кемде-кем. Алдыға оқтай зулап шыққан жануар, неше жерден тоқтап қалып сәл тыныққан соң, қайта зымырайды. Нағыз қара тұяғынан қал кеткенше жанын жарыс жолына тігетін сәйгүлік екен.

 

Қиқуға-қиқу қосқан елдің үні естілгенде шабандоздар тізгін босатты. Қоңыр ат пен күрең ат жұлдыздай ағып мәреге жетті. Мәре сызығын бірінші кескен катондық Ерболат Тоқсановтың «Тарпаңы» болатын. Үстіндегі шабандоз – осы жарыстағы жалғыз өзге ұлт өкілі Сергей Рыбин. Сөйтсек топ жарған бұл тұлпар да Катонның қарын бұзып, қанжығасына талай қасқыр байлаған жүректі жануар екен. Ал Сергей осы аттың құнан кезінен құлағында ойнаған сенімді серігі болып шықты. Ат иесінің айтуынша «Тарпаң» таза қанды емес екен. Екінші болып келген «Пырақ» атты күрең де катонқарағайлық Қайрат Серкеновтің қылқұйрығы болып шықты. Үшінші аттың иесі Сайранхан Сәрсенбаев та жүйрігін Катонқарағай ауданы, Алтынбел ауылынан алып келіпті.

 

 

Мәреге сегіз ат қана жетті

 

Төртінші, бесінші болып Аягөздің «қаз мойыны» мен Сарытеректің «құлақасқасы» мәреге жетсе, алтыншы, жетінші болып Зайсанның «Дастарқаны» мен осы ауданның Жаңатұрмыс ауылынан «Қарқын» жетті. Сегізінші болып Бақасу ауылының аты келген. Ұйымдастырушылар жеті атқа жүлде тігіпті. Бас жүлде бір миллион теңге болатын. Ал сегізінші жүйрікке атсүйер ағайын сол жерде қалталарынан жүлде жиып берді. 130 шақырымды толық бағындырған да осы сегіз ат қана болатын. Таңғы сағат 7.45-те жарыс жолына шыққан «Тарпаң» 14.25-те мәре сызығын кесті.

Осы аламанды өткізу ойын ортаға тастаған Зайсан аудандық «Атбегілер» қауымдастығының мүшесі Ердібек Хамит екен. Жүлде қорын қауымдастық мүшелері ауыл-ауылдар мен ат қосушылардан жинапты.  Ал ат тосқан ағайынға аудандық мәдениет үйінің әртістері өнер көрсетті.

 

Солайша, ұлы дала төсін тұлпардың тұяғымен дүбірлеткен зайсандықтар алыс қашықтықтағы аламанмен алты алаштың рухын оятып, санасын сілкіндірді.

 

 

Пікірлер (0)

Болдырмау

Пікіріңіз модерациядан кейін сайтта пайда болады.

ЖалпыӨзектіПікір алаңы

Бүгін, 14:46

Демалыс күндері қайта суытады

Бүгін, 14:09

Қазақстанда алғаш рет еуропалық үлгідегі жол белгілері қойылды

Бүгін, 12:52

ШҚО-да аудандық сот төрағасы жол апатынан қаза болды

Бүгін, 12:36

Өскеменде есірткі сатушылар құрықталды (видео)

Бүгін, 12:18

Қазақстанда 5G байланыс желісі енгізіледі

Бүгін, 12:07

Өскеменнің бірнеше көшесінде бес күнге ыстық су тоқтатылады

Бүгін, 11:55

Өскеменде «Шахмат үйі» пайда болады

Бүгін, 11:29

"Маған сыйлық керек емес", - Батыр бала ШҚО-да болған оқиғаны айтып берді

Бүгін, 11:20

Қазақстандағы науқас балалар шетелде емделе алатын болды

Бүгін, 11:06

"Алтайдың" бұрынғы бапкері "Жетісуға" келді

Бүгін, 10:41

Аягөзде жасы 80-нен асса да мотоциклмен жүретін апа бар

Бүгін, 10:00

Тараздағы Көкпар чемпионаты. ШҚО құрамасы үшінші орынға таласады

Бүгін, 09:59

Әлемдік брендтердің биылғы мықтысын біле жүріңіз!

Бүгін, 09:46

Өскеменнің екі көшесінде жылдамдықты 40-тан асыруға болмайды

Бүгін, 09:21

Өскеменнің полицейлері одан сайын күшейтіледі

Бүгін, 09:00

24 мамыр: ШҚО-да күн жылынады

Бүгін, 08:45

Күршімдегі дауыл: Теректерді түбірімен қопарып кетті (ВИДЕО)

23.05.19, 19:45

ШҚО-да "40 мың гектарға" қатысты мәлімдеме жасалды

23.05.19, 17:40

Өскемендегі Жамбыл Жабаев ескерткішінің орынына жаңасы қойылады

23.05.19, 17:28

Тарбағатай ауданында спартакиада өтті

Әрі қарай

01.04.19, 09:15

Зайсан көлінің жағасынан өлі қолтырауын табылды

13.03.19, 14:27

Зайсандағы 130 шақырымдық бәйге. Жолда өлген жануар, мәреге жеткен сегіз және қатаң тексеру

17.05.19, 11:04

Мектеп ремонтына ақша сұраса, мына номерге хабарласыңыз:

15.03.19, 10:55

"Малға мініп жүрген ат": 130 шақырымдық бәйгенің жеңімпаздары туралы

16.05.19, 20:12

ШҚО-да тағы бір құс фабрикасы салынуы мүмкін

19.04.19, 20:00

«Анашым, келші жанымызға». Күршімде 8 жыл бұрын жоғалып кеткен әйелді туыстары әлі іздестіруде

04.03.19, 11:06

"Бала қатты күйіп қалған, терісі езіле бастапты". Өскеменде времянкадан тағы өрт шықты

14.03.19, 16:06

1 сәуірден бастап әлеуметтік жәрдемақы қалай өзгереді?

25.04.19, 15:03

Өскеменде кемшіліктерді көшеде жүріп жырлайтын ерекше ақын пайда болды (ВИДЕО)

03.04.19, 16:33

ШҚО-дағы басқармалардың біріне жаңа басшы тағайындалды

15.03.19, 16:19

ШҚО тұрғыны үйінің сыртын сыраның қалбырымен қаптап алды

10.04.19, 12:04

Өскеменде 16 әйелді өлтірген КШТ маньягі қалай ұсталып еді?

02.04.19, 15:45

"Жуыну бөлмесіне тығылған". Семейдегі балалар өлімі, оқиғаның анық-қанығы

15.05.19, 20:00

Youtube желісіндегілер қазақтың намысшыл жігітіне рахмет айтып жатыр (ВИДЕО)

15.05.19, 11:59

ШҚО-ның барша жас келіні шәй демдеуден сайысып жатыр (ФОТО)

03.04.19, 09:15

1 сәуірден бастап көпбалалы отбасыларға берілетін көмек. Ең жиі қойылатын 10 сұрақтың жауабы

28.04.19, 12:27

Өскеменде енесі келінін пышақтап тастады

19.04.19, 17:14

"Бұйрыққа қол қойылды" Бердібек Сапарбаев атаулы көмектің кімдерге берілетінін айтты

15.04.19, 11:27

Еуропа елдері Lada маркалы көліктерден құтылып жатыр

01.04.19, 10:11

Атаулы әлеуметтік көмектің онлайн-калькуляторы пайда болды

Бүгін, 14:46

Демалыс күндері қайта суытады

Бүгін, 14:09

Қазақстанда алғаш рет еуропалық үлгідегі жол белгілері қойылды

Бүгін, 14:04

Спецназовцы поделились опытом со школьниками Усть-Каменогорска

Бүгін, 13:10

В Усть-Каменогорске задержаны распространители героина

Бүгін, 12:52

ШҚО-да аудандық сот төрағасы жол апатынан қаза болды

Бүгін, 12:36

Өскеменде есірткі сатушылар құрықталды (видео)

Бүгін, 12:20

В ВКО в течение трех месяцев крали скот в одном и том же крестьянском хозяйстве

Бүгін, 12:18

Қазақстанда 5G байланыс желісі енгізіледі

Бүгін, 12:07

Өскеменнің бірнеше көшесінде бес күнге ыстық су тоқтатылады

Бүгін, 11:55

Өскеменде «Шахмат үйі» пайда болады

Бүгін, 11:29

"Маған сыйлық керек емес", - Батыр бала ШҚО-да болған оқиғаны айтып берді

Бүгін, 11:20

Қазақстандағы науқас балалар шетелде емделе алатын болды

Бүгін, 11:06

"Алтайдың" бұрынғы бапкері "Жетісуға" келді

Бүгін, 11:02

Девять казахстанцев пострадали в ДТП в Италии

Бүгін, 10:41

Аягөзде жасы 80-нен асса да мотоциклмен жүретін апа бар

Бүгін, 10:03

В Усть-Каменогорске поставят дорожные знаки по заявкам горожан

Бүгін, 10:00

Тараздағы Көкпар чемпионаты. ШҚО құрамасы үшінші орынға таласады

Бүгін, 09:59

Әлемдік брендтердің биылғы мықтысын біле жүріңіз!

21.05.19, 20:55

Выборы-2019: как найти восточноказахстанцам себя в списках избирателей

17.05.19, 12:37

Пожилого любителя «экзотических» трав задержали полицейские Семея

E-MAIL ХАБАРЛАНДЫРУ: